WRITINGS

PISMA


SOUNDSCAPE RESEARCH AND CULTURAL TEXTS

 

The main subject of Maksymilian Kapelański’s writings on sound has been the concept of the soundscape as developed in the late 1960s by R. Murray Schafer and in the 1970s by the World Soundscape Project that he founded, as well as through the more recently posited concept of sound culture, of more diffuse origins.

1997-2009 Multi-Disciplinarity and Meta-Analysis

Kapelański’s early writings (presented, defended or published in 1997-2009) constitute expository, meta-analytical, and source studies that take as their object the writings of Schafer and — to a certain extent — the acoustic ecology movement. In the main methodological model of his 1999 Master’s thesis: “The Concept of the Soundscape in the Writings of R. Murray Schafer”, Kapelański took as basis the Canadian thinker’s interdisciplinary approach to studying the sonic environment, and worked out a distributive, yet syntactico-dynamic analytical model forming an evolving constellation of internally structured disciplinary categories, which he then applied to Schafer’s texts. 

Within the same period, the scholarly publications that followed the defense of Kapelański’s thesis consisted of its disciplinary extensions and refinements, which have been featured in academic journals in the field of musicology, literary studies, aesthetics, and history of culture, contributing to the establishment and dissemination of academic soundscape studies in Poland. In addition, Kapelański’s documentary material in English has provided a prized international resource in the form of a Leonardo On-line Bibliography (2003). A popular adaptation of his exposition on acoustic ecology in a Polish article from 2002, “The Soundscape: Between Music and the Sonic Environment” (reprinted later as “A Short History of Acoustic Ecology: 1967-2005”) has been a favourite among contemporary music lovers, sound artists, and acoustic ecology enthusiasts in the country of his birth.

2010- Deep Analysis and Synthesis

Kapelanski’s second, mature period begins to take shape in 2010, with new publications tending to follow an increasingly holistic methodological path, partly inspired by critical theory and psychoanalysis, more explicitly inclusive of the analyst as a person, and involving an expanded, yet often implicit field of study, called sound culture. Evident in its early form in his newest academic output and developed in his writings under preparation, Kapelański’s inspiration by ‘deep’ analytical approaches is evidenced in miniature form in the magazine article “Schafer as Archetype(s)”, published in the Polish magazine Glissando in 2011.

BADANIA NAD PEJZAŻEM DŹWIĘKOWYM / TEKSTY

 

Prace Maksymiliana Kapelańskiego skupiają się na temacie pejzażu dźwiękowego – koncepcji sformułowanej w końcu lat 60. XX wieku przez R. Murraya Schafera i rozwiniętej w ustanowionym przez niego World Soundscape Project w latach 70., a także na młodszym, bardziej heterogenicznym pojęciu kultury dźwiękowej.

1997-2009 Multi-dyscyplinarność i meta-analiza

Wczesne pisma Kapelańskiego (prace obronione lub ogłoszone w latach 1997–2009) to opisowe, metaanalityczne oraz źródłowe studia nad pismami Schafera i, w mniejszym stopniu, ruchem ekologii akustycznej. Za metodologiczny model swej pracy magisterskiej Koncepcja „pejzażu dźwiękowego” w pismach R. Murraya Schafera z 1999 roku, Autor przyjął interdyscyplinarne podejście kanadyjskiego myśliciela do badania środowiska dźwiękowego, a na jego podstawie wypracował dystrybutywny, lecz syntaktyczno-dynamiczny model analityczny, tworzący ewoluującą konstelację wewnętrznie ustrukturyzowanych kategorii dyscyplinarnych, zastosowaną następnie do tekstów Schafera.

Publikacje naukowe, które nastąpiły po obronie dysertacji magisterskiej, stanowiły jej dyscyplinarne poszerzenia i dookreślenia. Publikowane były w czasopismach akademickich z zakresu muzykologii, literaturoznawstwa, estetyki i historii kultury, przyczyniając się do rozwoju w Polsce akademickich studiów nad pejzażem dźwiękowym. Nadto materiał dokumentacyjny zebrany przez Kapelańskiego w języku angielskim w postaci internetowej bibliografii Leonardo On-line (2003) stał się cenionym w kręgach międzynarodowych źródłem. Popularyzatorski wykład ekologii akustycznej w języku polskim zatytułowany Pejzaż dźwiękowy: między muzyką a środowiskiem akustycznym (wraz z późniejszym przedrukiem pt. Mała historia ekologii akustycznej: 1967–2005) znalazł licznych czytelników wśród polskich miłośników muzyki współczesnej, muzyków oraz entuzjastów ekologii akustycznej.

2010- Analiza głęboka i synteza

Drugi, dojrzały okres działalności Kapelańskiego rozpoczął się w 2010 roku nowymi publikacjami, opartymi w coraz większym stopniu na całościowej metodologii, częściowo wywiedzionej z teorii krytycznej i psychoanalizy. Pisane z bardziej osobistej perspektywy, ewoluują w stronę szerszego, choć często domyślnie zdefiniowanego pola badań zwanego kulturą dźwiękową. Inspiracje czerpane przez Kapelańskiego z „głębokich” koncepcji analitycznych ujawniają się w najnowszych pracach akademickich Autora, a w pigułce zostały wyrażone w artykule Schafer jako archetyp(y), opublikowanym przez „Glissando” w 2011 roku.

Tłumaczył Wojciech Bońkowski


EARLY WRITINGS

Between 1999 and 2001, Maksymilian Kapelański wrote several English texts in critical musicology, sound art, and science fiction theory, which have remained in manuscript form.

WCZESNE PISMA

Między 1999 a 2001 r. Maksymilian Kapelański napisał kilka tekstów w j. angielskim na polu muzykologii krytycznej, sound artu i teorii science fiction, które nie zostały opublikowane.


LIST OF WRITINGS

 

The present list consists of two sections: A. In Polish (with English titles and abstracts) and B. In English.

WYKAZ PISM

 

Niniejszy wykaz zawiera dwie części: A. W języku polskim i B. W języku angielskim.

 

A. IN POLISH (with English titles and abstracts) / W JĘZYKU POLSKIM

 

I. Anthologies / Antologie

 

1. Kapelański, Maksymilian. „‚Koncerty garków i patelek' podczas wielkich demonstracji studenckich 2012 r. w Montrealu. Sprawozdanie z publicznego, interpersonalnego, i osobistego doświadczenia pejzażu dźwiękowego". [In Polish. "The 'Pots and Pans' During the Great 2012 Student Demonstrations in Montreal. A Report From Public, Interpersonal, and Personal Experience of the Soundscape".] Audiosfera. Studia, edited by Aleksandra Kil-Matlak, Robert Losiak, Renata Tańczuk, Sławomir Wieczorek. Wrocław: Oficyna Wydawnicza ATUT, 2016, 97-107. Przedruk pozycji z punktu III.1. / Reprint of item listed in III.1. Kup książkę (zewnętrzny) / Czytaj spis treści (zewnętrzny) / Read abstract in English (external).

 

II. Book chapters / Rozdziały książkowe

 

1. a. Kapelański, Maksymilian. „Wspomnienia dźwiękowe z mojego dzieciństwa we Wrocławiu i w Toronto." [In Polish. "My Childhood Memories of the Soundscapes in Wrocław and Toronto."] In: Audiosfera Wrocławia [Wrocław Soundscapes]. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego (2014): 338-345. Kup książkę z rozdziałem.

1. b. Wersja integralna rozdziału z powyższego punktu. [In Polish. Integral version of the above chapter] Maszynopis / Typescript 2013.

 

III. Articles in refereed journals / Artykuły w czasopismach recenzowanych

 

1. Kapelański, Maksymilian. „‚Koncerty garków i patelek' podczas wielkich demonstracji studenckich 2012 r. w Montrealu. Sprawozdanie z publicznego, interpersonalnego, i osobistego doświadczenia pejzażu dźwiękowego". [In Polish. "The 'Pots and Pans' During the Great 2012 Student Demonstrations in Montreal. A Report From Public, Interpersonal, and Personal Experience of the Soundscape".] Audiosfera. Koncepcje - Badania - Praktyki / The Polish Soundscape Journal no. 2 (2015), dostęp online: http://pracownia.audiosfery.uni.wroc.pl/wp-content/uploads/2016/12/Audiosfera-2_2015_Maksymilian-Kapelanski.pdf. Przedruk niniejszej pozycji jest wykazany w punkcie I.1. / Reprint of this item is listed in I.1. Czytaj artykuł (zewnętrzny) / Read abstract in English.

2. Kapelański, Maksymilian. „Montrealskie przykłady twórczej, naukowej, zbiorowej i psychologicznej świadomości kulturowej w perspektywie badań nad pejzażem dźwiękowym”. [In Polish. “Montreal Examples of Creative, Scholarly, Collective and Psychological Varieties of Cultural Awareness in the Perspective of Soundscape Studies”.] Special issue, Muzyka no. 1 (2014): 149-164. Egzemplarze dostępne od wydawcy i od autora. Erratum po polsku. Read abstract in English / Read summary in English / Kup numer u wydawcy (zewnętrzny).

3. a. Kapelański, Maksymilian. „Kategorie elektroakustyczne w tradycji ruchu pejzażu dźwiękowego”. [In Polish. “Electroacoustic Categories in the Tradition of the Soundscape Movement”]. Special issue, Kultura Współczesna. Teoria. Interpretacje. Praktyka, no. 1 (2012): 80-93. Czytaj artykuł (zewnętrzny) Read summary in English. 

3. b. Wersja integralna powyższego artykułu: „Kategorie elektroakustyczne w tradycji Schaferowskiego ruchu pejzażu dźwiękowego”. [Integral version of the above article in Polish. “Electroacoustic Categories in the Tradition of the Schaferian Soundscape Movement”]. 2011. Maszynopis / Typescript.

4. Kapelański, Maksymilian. „Odnajdywanie kategorii głębokich w zachodniej kulturze akustycznej w ujęciu R. Murray'a Schafera. Rys badań porównawczych.” [In Polish. “Deep Categories in Western Acoustic Culture According to R. Murray Schafer. An Outline of Comparative Studies”.] Przegląd Muzykologiczny, no. 8 (2011): 175-189. Czytaj artykuł / Read summary in English (external).

5. Kapelański, Maksymilian. „Specyfika badań nad historycznym ‘pejzażem dźwiękowym’ (soundscape) w The Tuning of the World i Voices of Tyranny, Temples of Silence R. Murray'a Schafera”. [In Polish. “The Specificity of Research into the Historical Soundscape in The Tuning of the World and Voices of Tyranny, Temples of Silence by R. Murray Schafer”.] Muzyka 53, no. 4 (2008): 119-138. Czytaj artykuł / Read summary in English (external).

6. Kapelański, Maksymilian. „R. Murray'a Schafera historia w formie sonatowej”. [In Polish. “R. Murray Schafer's Concept of History in Sonata Form”.] Kultura i Historia, no. 9 (2005). Web address: http://www.kulturaihistoria.umcs.lublin.pl/archives/58. Czytaj artykuł (zewnętrzny).

7. Kapelański, Maksymilian. „Narodziny i rozwój ekologii akustycznej pod banderą szkoły pejzażu dźwiękowego”. [In Polish. “The Birth and Development of Acoustic Ecology Under the Banner of the Soundscape School”.] Muzyka 50, no. 2 (2005): 107-119. Czytaj artykuł / Read summary in English (external).

8. Kapelański, Maksymilian. „Śladami wyobraźni kosmologicznej: metafora i ezoteryka w R. Murray'a Schafera pismach o ‘pejzażu dźwiękowym’”. [In Polish. “Traces of a Cosmological Imagination: Metaphor and Esotericism in R. Murray Schafer's Writings on the Soundscape”.] Sztuka i Filozofia, no. 26 (2005): 186-205.  Czytaj artykuł (zewnętrzny) / Read summary in English.

9. Kapelański, Maksymilian. „Strojenie instrumentów metodologicznych: ku analizie interdyscyplinarnego tekstu o pejzażu dźwiękowym”. [In Polish. “The Tuning of Methodological Instruments: Toward an Analysis of Interdisciplinary Texts on the Soundscape”.] Special issue, Teksty Drugie, no. 4 (2000): 37-56. Czytaj artykuł (zewnętrzny) / Czytaj PDF całego numeru (zewnętrzny).

 

IV. Reviews in refereed periodicals / Recenzje w czasopismach recenzowanych

 

1. Kapelański, Maksymilian. „Sprawozdanie. ,Yearbook of Soundscape Studies' T. I (1998): Northern Soundscapes”. [In Polish. “Review. Yearbook of Soundscape Studies Vol. 1 (1998): 'Northern Soundscapes'”.] Special issue, Muzyka 46, no. 3 (2001): 107-113. Czytaj sprawozdanie.

 

V. Academic theses / Prace naukowe

 

1. a. Kapelański, Maksymilian. „Koncepcja ‚pejzażu dźwiękowego’ w pismach R. Murray'a Schafera”. [In Polish. “The concept of the ‘soundscape’ in the writings of R. Murray Schafer”.] Praca magisterska napisana pod kierunkiem prof. dr. hab. Macieja Gołąba w Pracowni Teorii i Estetyki Muzyki Instytutu Muzykologii Uniwersytetu Warszawskiego. 239 ss.+28 plansz. [Master's thesis written under the supervision of Prof. dr. hab. Maciej Gołąb in the Department of Theory and Aesthetics of Music of the Institute of Musicology, University of Warsaw, Poland. 239 pp.+28 plates] 1999. Egzemplarz fizyczny w Bibliotece Instytutu Muzykologii Uniwersytetu Warszawskiego, sygn. A-518.

1. b. Egzemplarz elektroniczny powyższej pracy z poprawioną paginacją i bez plansz (niekoniecznych do spójności toku wywodu). Czytaj pracę.

 

VI. On-Line Bibliographies / Bibliografie on-line

 

1. Kapelański, Maksymilian. „35+ lat literatury pejzażu dźwiękowego w Polsce, 1982-2018". [35+ Years of Polish Soundscape Literature, 1982-2018.] PDF work-in-progress. Zgłoś pozycję bibliograficzną, swój wykaz pism lub spis treści kontaktując się z autorem. (PDF w stanie bieżącym: 119 pozycji + 20 linków do spisów treści = 14 stron).

2. Kapelański, Maksymilian. „Literatura pejzażu dźwiękowego (soundscape) w języku polskim, 1982-2005". ["Polish Soundscape Bibliography, 1982-2005".] Krajobraz 2007. Pierwsza polska strona internetowa o pejzażu dźwiękowym, red. Sebastian Bernat. Dostęp online wygasły. [Landscape 2007. First Polish Website on the Soundscape, ed. Sebastian Bernat. Web address out of use.] 2007.

 

VII. Articles in cultural magazines / Artykuły w magazynach kulturalnych

 

1. Kapelański, Maksymilian. „Glenn Gould: cisza, fonosfera i muzyka w odległym zapisie" (wyciąg). [In Polish. "Glenn Gould: Silence, Soundscape and Music in Distant Notation" (excerpt).] Glissando no. 32 (2017): 30-34. Kup numer z artykułem eseistycznym (zewnętrzny).

2. Kapelański, Maksymilian. „Przedsięwzięcie dźwiękowej archeologii kulturowej na przykładzie ‚biblii postaci’ zaczerpniętej z montrealskiej kawiarni szachowej Pi" [In Polish. "The Project of a Cultural Archeology of Sound on the Example of a 'Character Bible' Drawn from Montreal's Pi Chess Cafe."]. Glissando, no. 26 (2015): 132-137. Kup numer z artykułem (zewnętrzny).

3. Kapelański, Maksymilian. „Schafer jako archetyp(y)”. [In Polish. “Schafer as Archetype(s)”.] Glissando, no. 18 (2011): 7-9. Czytaj artykuł / Kup numer z artykułem (zewnętrzny).

4.a. Kapelański, Maksymilian. „Mała historia ekologii akustycznej: 1967-2005”. [In Polish. “A Brief History of Acoustic Ecology: 1967-2005”.] Nowa Muzyka (2005). Reprint of item listed in 4.b, with corrections. Poprawiony przedruk pozycji 4.b. Magazyn on-line wygasły. Czytaj artykuł tutaj.

4.b. Kapelański, Maksymilian. „Pejzaż dźwiękowy: między muzyką a środowiskiem akustycznym”. [In Polish. “The Soundscape: Between Music and the Acoustic Environment”. Reprint of this item with corrections is listed in 4.a.] Opcje, no. 2 (2002): 95-99. Poprawiony przedruk artykułu figuruje w pozycji 4.a. Czytaj artykuł.

 

VIII. Presentations / Referaty

 

1. Kapelański, Maksymilian. „Kompozycja środowiskowa nurtu pejzażu dźwiękowego (soundscape)". [In Polish. "Environmental Soundscape Composition".] Maszynopis 10 ss. + kaseta magnetofoniczna z przykładami, zaprezentowane w Instytucie Muzykologii Uniwersytetu Warszawskiego. [Typescript 10 pp. + cassette tape with examples, presented at the Institute of Musicology, University of Warsaw] 1997.

 

IX. Translations of soundscape texts authored by other scholars / Tłumaczenia tekstów o pejzażu dźwiękowym autorstwa innych naukowców

 

1. Truax, Barry. „Pejzaż dźwiękowy, teoria komunikacji akustycznej, i kompozycja z dźwięku środowiskowego", trans. Maksymilian Kapelański. [Original English title: "Soundscape, Acoustic Communication, and Environmental Sound Composition".] Monochord XVIII (1998): 5-30. Czytaj artykuł / Read the original English text (external).

 

 

B. IN ENGLISH / W JĘZYKU ANGIELSKIM

 

I. Bibliography in refereed on-line project / Bibliografia w recenzowanym projekcie on-line

 

1. Kapelański, Maksymilian. “Acoustic Ecology and the Soundscape Bibliography”. MIT Press, Leonardo On-Line Bibliography Project, 2003. Web address: http://www.leonardo.info/isast/spec.projects/acousticecologybib.html Consult the bibliography in English (external) and read the Project Muse excerpt from the Leonardo announcement (external).

III. Short texts (anti-blog) / Małe teksty (anti-blog)

1. Kapelański, Maksymilian. Short Texts. July 19, 2012 - December 12, 2013. Read on the self-titled page.

II. Poetry / Poezja

1. Kapelański, Maksymilian. Poetry for Nothing. Typescript 1996-2018.

IV. Unpublished texts / Niepublikowane teksty

 

1. Kapelański, Maksymilian. "The Function of Science Fiction as Cultural Knowledge Preset, Trend Affirmation, and Civilizational Safety Mechanism". Typescript 2001.

2. Kapelański, Maksymilian. "A Review of Pol Williams' Interactive Sound Art Web Sculptures". Typescript 2001.

3. Kapelański, Maksymilian. "Szymanowski and Jews". Typescript for the abandoned university project The Szymanowski Handbook 1999.

4. Kapelański, Maksymilian. "Szymanowski, Men and Women". Typescript for the abandoned university project The Szymanowski Handbook 1999.

V. Translations of soundscape texts by other scholars / Tłumaczenia tekstów o pejzażu dźwiękowym innych naukowców

1. Schreiber, Ewa. "'Silence Filled with Sound': Spatial and Visual Metaphors in Raymond Murray Schafer’s Idea of Soundscape", trans. Maksymilian Kapelański, in: The Power of The Image. Emotion, Expression, Explanation, Benedek, András / Nyíri, Kristóf, eds., Frankfurt am Main: Peter Lang, (2014): 131-142. Read table of contents and purchase book.

 

PUBLICATION COVERS

OKŁADKI WYDAWNICTW